Czy jednak z powyższych uwag wypływa wniosek, że teoria Keynesa nie ma żadnego praktycznego znaczenia i jest jedynie nową formą apologetyki kapitalizmu, stworzoną dla zastąpienia form apologetyki już całkowicie skompromitowanych? Teza taka, mimo że była wysuwana w nauce marksistowskiej, wydaje się niesłuszna. Teoria Keynesa, chociaż opiera się na wielu założeniach wyraźnie błędnych, uchwyciła jednak szereg prawidłowości realnych stosunków gospodarczych. Zakłada ona mianowicie, jak to sam autor sformułował, że „przy danej psychice społeczeństwa ogólny poziom produkcji i zatrudnienia zależy od wielkości inwestycji. Ujmuje to w ten sposób nie dlatego, że jest to jedyny czynnik, od którego zależy globalna produkcja, lecz dlatego, że w złożonym systemie zależności zwykło się uważać za causa causans ten czynnik, który jest najbardziej skłonny do nagłych i poważnych wahań" .
Istotna rola teorii Keynesa polega na stworzeniu zamkniętego układu zależności między agregatowymi wielkościami zatrudnienia, dochodu, konsumpcji, oszczędności i inwestycji i na wykazaniu,- że gospodarka kapitalistyczna nie dąży samoczynnie do osiągnięcia stanu pełnego wykorzystania zdolności produkcyjnych i pełnego zatrudnienia. Rozmiary inwestycji nie zależą przy tym od z góry określonych rozmiarów oszczędności, lecz przeciwnie •- same te oszczędności tworzą.
| |
|