Rozmiary kredytu są więc z samej swej istoty niestałe. Rozszerzenie kredytu zwiększa część dochodów wydatkowaną na konsumpcję; rosną wtedy ceny i zyski przedsiębiorstw. Skłania to przedsiębiorców do zwiększenia produkcji i do starań o nowe kredyty, które wywołują nowy wzrost cen i tak dalej. Kredyt to źródło kumulacyjnych procesów ożywienia gospodarczego. Narasta ono kumulatywnie i podtrzymywane jest przez działalność aparatu bankowego, który zwiększa ilość pieniądza w obiegu w miarę: wzrastającego zapotrzebowania na środki cyrkulacji. Powoli jednak, w miarę narastania ożywienia zostają wykorzystane istniejące w gospodarce moce produkcyjne, co musi prowadzić do szybszego wzrostu cen. Otóż od tej chwili proces ekspansji mógłby trwać nadal tylko wtedy, gdyby banki przeszły do inflacyjnych metod finansowania ożywienia gospodarczego, W normalnych warunkach banki i państwo kapitalistyczne nie godzą się na takie rozwiązanie. Banki muszą więc przystąpić do drenażu rynku pieniężnego, przede wszystkim przez podniesienie stopy procentowej i restrykcje kredytowe. Ponieważ posunięcie to, zostaje wprowadzone dość nagle i w fazie największego ożywienia koniunkturalnego, wywołuje ono drastyczną i kumulatywną reakcję, która prowadzi do depresji gospodarczej.
Powtarzają się one jako wielkość stała, wywołana
np. stałymi wydatkami państwa przeznaczonymi na stabilizację koniunktury (wydatki zbrojeniowe). Inwestycje te dają impuls początkowy, stanowiący punkt wyjścia dla ekspansji produkcji i zatrudnienia.
| |
|